Nie śmiej się dziadku...
Nierówne drogi, śliskie schody, podstępne kamienie pod nogami i... leżymy. Taki upadek może się skończyć nie tylko siniakami, dlatego dobrze znać zasady pierwszej pomocy
Wystarczy jeden nierozważny krok i upadek gotowy. Zwykle jest on niegroźny, kończy się na kilku siniakach i zadrapaniach. Czasem jednak urazy są znacznie poważniejsze – może dojść do zwichnięcia lub złamania. Oto krótki przewodnik, jak radzić sobie w takich sytuacjach.
Typowe urazy
Stłuczenie to najpopularniejszy uraz. Podczas upadku lub silnego uderzenia dochodzi do urazu tkanek miękkich i przerwania drobnych naczyń krwionośnych.
Pierwsze objawy to ból, obrzęk, zaczerwienienie. Skóra nad miejscem stłuczenia staje się cieplejsza. Najważniejsze to szybko zareagować. Dzięki natychmiastowej pomocy zmniejszymy obrzęk i wielkość wylewu. Wystarczą zimne okłady. Jeśli wypadek zdarzył się na ulicy, przyłóż do chorego miejsca trochę śniegu lub lodu. Ale uwaga! Nigdy bezpośrednio na skórę, bo może dojść do odmrożenia. Najlepiej umieścić lód w plastikowym woreczku lub zawinąć w chusteczkę. Można także do stłuczonego miejsca przyłożyć metalowy przedmiot. Dobrym sposobem na złagodzenie objawów są także kompresy z kwaśnych płynów (wody z octem, altacetu, płynu Borowa) lub chłodzące kompresy żelowe dostępne w aptece. Jeśli ból przy stłuczeniu nie mija po kilku godzinach, konieczna jest wizyta u lekarza. Przy uderzeniu mogło dojść bowiem do uszkodzenia ścięgien (to częste w przypadku urazów ręki), które może skończyć się przewlekłym zapaleniem lub zespołem cieśni nadgarstka. Lekarz obejrzy rękę i zdecyduje, czy konieczne jest założenie gipsu.
Kolejne typowe skutki upadku lub uderzenia to zwichnięcia i skręcenia. Zwichnięcie to uraz polegający na przemieszczeniu względem siebie powierzchni stawowych kości, natomiast skręcenie stawu następuje wówczas, gdy gwałtownie i nadmiernie go rozciągniemy lub rozerwiemy. Oba te urazy dają podobne objawy. Pojawiają się: ból, opuchlizna i siniaki. Podobnie jak przy stłuczeniu, warto na obolałe miejsce zastosować okłady z kwaśnych płynów, a potem udać się do lekarza, by dokładnie obejrzał chore miejsce i zalecił dalsze działania.
Złamanie to najpoważniejszy z urazów. Towarzyszy mu silny ból, uniemożliwiający wykonanie ruchu chorym stawem. W momencie doznania urazu słyszalny jest trzask łamanej kości. Po ok. 2 minutach od powstania kontuzji pojawia się silny obrzęk oraz zasinienie. Złamaniom otwartym towarzyszy krwawienie, będące wynikiem przerwania tkanki skórnej przez uszkodzoną kość. W takiej sytuacji należy przede wszystkim wezwać pomoc lekarską i unieruchomić złamaną kończynę.
Jak unieruchomić staw?
Unieruchomienie zapobiega powikłaniom i bólowi, który w takich przypadkach wywołuje każdy ruch. Kończynę należy unieruchomić w dwóch sąsiednich stawach (przy uszkodzeniu kostki – w kostce i kolanie, przy uszkodzeniu nadgarstka – w nadgarstku i łokciu). Można do tego wykorzystać m.in. szalik, chustę, bandaż, tekturę, gazetę. Jeśli nie wiesz, jak się zachować, lub nie masz pod ręką odpowiednich narzędzi, możesz zastosować tzw. unieruchomienie ułożeniowe, polegające na obłożeniu po bokach oraz pod uszkodzoną kończyną miękkich przedmiotów (np. ubrań), które ją ustabilizują.
Aby przeczytać cały artykuł, zamów „Nową Gospodynię". Artykuł ukazał się w numerze 1 (13) 2010.
Zobacz podobne artykuły:
Pierwsza pomoc dla mamy